Bal Vaigyanik Pradarshani (DLBVP) 2026-27
తెలంగాణ బాల వైజ్ఞానిక ప్రదర్శిని 2026–27
జిల్లా స్థాయి బాల వైజ్ఞానిక ప్రదర్శిని (DLBVP), రాష్ట్ర స్థాయి బాల వైజ్ఞానిక ప్రదర్శిని (SLBVP) నిర్వహణకు మార్గదర్శకాలు.
ఈ మార్గదర్శకాలు విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, ఉపాధ్యాయ శిక్షణార్థులు విజ్ఞానశాస్త్రం, గణితం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పర్యావరణ పరిరక్షణ అంశాలపై వినూత్న నమూనాలు రూపొందించి ప్రదర్శించేందుకు ఉద్దేశించబడ్డాయి. science fair guidelines
1. 2026–27 సంవత్సరానికి ప్రధాన ఇతివృత్తం (Theme)
“సుస్థిరమైన, అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం కోసం విజ్ఞానశాస్త్రం, సాంకేతికత మరియు ఆవిష్కరణలు”
Science, Technology and Innovation for a Sustainable and Viksit Bharat
ఉప ఇతివృత్తాలు (Sub-Themes)
- మెరుగైన జీవనం కోసం కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial Intelligence – AI).
- హరిత ఇంధనం మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ.
- గణిత నమూనాలు మరియు గణనాత్మక ఆలోచనా విధానం.
- ఆరోగ్యం, పరిశుభ్రత మరియు పారిశుద్ధ్యం.
- దేశీయ వ్యవసాయ పద్ధతులు.
- గ్రామీణ పరివర్తన కోసం విజ్ఞానశాస్త్రం.
- విపత్తుల నిర్వహణ.
ముఖ్య గమనిక: పై ఉప ఇతివృత్తాలు సూచనాత్మకమైనవి మాత్రమే. ప్రధాన ఇతివృత్తానికి అనుగుణంగా విద్యార్థులు ఇతర వినూత్న నమూనాలను కూడా రూపొందించవచ్చు.
2. ఎవరు పాల్గొనవచ్చు?
A. విద్యార్థుల విభాగం
6వ తరగతి నుంచి 12వ తరగతి వరకు చదువుతున్న విద్యార్థులు పాల్గొనవచ్చు.
కింది పాఠశాలల విద్యార్థులకు అవకాశం ఉంది:
- ప్రభుత్వ పాఠశాలలు.
- స్థానిక సంస్థల పాఠశాలలు.
- ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు పాఠశాలలు.
- ప్రభుత్వ సహాయంతో నడిచే పాఠశాలలు.
- తెలంగాణ గురుకుల పాఠశాలలు.
- మోడల్ పాఠశాలలు.
- కస్తూర్బా గాంధీ బాలికా విద్యాలయాలు (KGBV).
- ఇతర పేర్కొన్న విద్యాసంస్థలు.
కేంద్రీయ విద్యాలయాలు, నవోదయ విద్యాలయాలు, అటామిక్ ఎనర్జీ సెంట్రల్ పాఠశాలలు, CBSE అనుబంధ స్వతంత్ర పాఠశాలలను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాల్సిన అవసరం లేదని మార్గదర్శకాల్లో పేర్కొన్నారు. ఇవి తమ ప్రదర్శనలను విడిగా నిర్వహిస్తాయి.
పరిశ్రమలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కూడా విద్యాపరమైన నమూనాలను ప్రదర్శించవచ్చు. అయితే, వాటి నమూనాలు ప్రదర్శన కోసం మాత్రమే; పోటీ మూల్యాంకనానికి కాదు.
B. ప్రదర్శనల వర్గీకరణ
| క్రమ సంఖ్య | విభాగం | అర్హత |
|---|---|---|
| 1 | విద్యార్థుల విభాగం – ప్రాథమికోన్నత స్థాయి | 6వ–8వ తరగతులు |
| 2 | విద్యార్థుల విభాగం – ఉన్నత స్థాయి | 9వ–12వ తరగతులు |
| 3 | ఉపాధ్యాయుల విభాగం | ప్రాథమిక, ప్రాథమికోన్నత, ఉన్నత పాఠశాలల ఉపాధ్యాయులు |
| 4 | ఉపాధ్యాయ శిక్షణార్థుల విభాగం | D.El.Ed., B.Ed. కళాశాలల శిక్షణార్థులు |
ఉపాధ్యాయులు, ఉపాధ్యాయ శిక్షణార్థులు వినూత్న బోధన–అభ్యసన సామగ్రి (Innovative Teaching Learning Materials – TLM) రూపొందించి ప్రదర్శించవచ్చు.
3. నమూనాల ఎంపిక, పరిశీలన మరియు మూల్యాంకనం
జిల్లా, రాష్ట్ర స్థాయిల్లో ప్రదర్శన నమూనాలను పరిశీలించడానికి సంబంధిత కమిటీలను ఏర్పాటు చేయాలి.
ఈ కమిటీల్లో అవసరాన్ని బట్టి కింది సంస్థల ప్రతినిధులు ఉండవచ్చు:
- DIET, CTE, IASE.
- SCERT మరియు సంబంధిత రాష్ట్ర విద్యాసంస్థలు.
- ఇంజినీరింగ్, వైద్య, డిగ్రీ కళాశాలలు.
- విశ్వవిద్యాలయాలు, పాలిటెక్నిక్ కళాశాలలు.
- పరిశోధనా సంస్థలు.
- పరిశ్రమలు, సేవా రంగాలకు చెందిన నిపుణులు.
ఎంపికలో పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన అంశాలు
- నమూనాల సంఖ్య కంటే వాటి నాణ్యతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
- నమూనాలు ప్రమాదకరంగా ఉండకూడదు.
- నమూనాలు చక్కగా, ఆకర్షణీయంగా తయారుచేయాలి.
- విద్యార్థుల సొంత ఆలోచనలు, సృజనాత్మకత ప్రతిబింబించాలి.
- విద్యార్థులు స్వయంగా రూపొందించిన నమూనాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
- తయారుచేసి సిద్ధంగా విక్రయించే నమూనాలను కొనుగోలు చేసి ప్రదర్శించే పద్ధతిని నిరుత్సాహపరచాలి.
- సాధ్యమైనంత వరకు పనిచేసే నమూనాలకు (Working Models) ప్రోత్సాహం ఇవ్వాలి.
4. నమూనాల మూల్యాంకన ప్రమాణాలు
ప్రదర్శన నమూనాలకు కేటాయించిన సూచనాత్మక మార్కుల శాతం ఈ విధంగా ఉంటుంది.
| క్రమ సంఖ్య | మూల్యాంకన అంశం | వెయిటేజీ |
|---|---|---|
| 1 | విద్యార్థుల సృజనాత్మకత, ఊహాశక్తి | 20% |
| 2 | నమూనాలోని నూతనత్వం, శాస్త్రీయ మరియు గణిత ఆవిష్కరణలు | 15% |
| 3 | శాస్త్రీయ ఆలోచన, సూత్రం, విధానం | 15% |
| 4 | సాంకేతిక నైపుణ్యం, పనితనం, నిర్మాణ నాణ్యత | 15% |
| 5 | సమాజానికి ఉపయోగకరత, విస్తృతంగా అమలు చేయగల సామర్థ్యం | 15% |
| 6 | తక్కువ ఖర్చు, సులభంగా తరలించగలగడం, మన్నిక | 10% |
| 7 | నమూనా ప్రదర్శన, వివరణ, చార్టులు, ప్రదర్శనా నైపుణ్యం | 10% |
| మొత్తం | 100% |
అదనపు వెయిటేజీ
- గ్రామీణ, గిరిజన, వెనుకబడిన ప్రాంతాల నమూనాలకు 5% అదనపు వెయిటేజీ ఇవ్వవచ్చు.
- సెమీ అర్బన్ ప్రాంతాల నమూనాలకు 3% అదనపు వెయిటేజీ ఇవ్వవచ్చు.
ఈ అదనపు వెయిటేజీని సంబంధిత మూల్యాంకన నిబంధనల ప్రకారం పరిగణించాలి.
5. తెలంగాణ రాష్ట్ర స్థాయి ప్రదర్శనకు జిల్లా నుంచి ఎన్ని నమూనాలు?
ఫైల్‌లో పేర్కొన్న పట్టిక ప్రకారం, రాష్ట్ర స్థాయి ప్రదర్శనకు 33 జిల్లాల నుంచి నమూనాల ఎంపికకు కింది సంఖ్యలు సూచించబడ్డాయి.
| విభాగం | ప్రతి జిల్లాకు సూచించిన నమూనాలు | మొత్తం నమూనాలు |
|---|---|---|
| ఉన్నత పాఠశాలలు | 7 | 231 |
| ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు | 7 | 231 |
| గిరిజన పాఠశాలలు – పేర్కొన్న 5 ITDA ప్రాంతాలు | 7 | 35 |
| ఉపాధ్యాయుల TLM నమూనాలు | 1 | 33 |
| D.El.Ed./B.Ed. శిక్షణార్థుల నమూనాలు | 1 | 33 |
| మొత్తం | — | 563 |
పట్టికలో విద్యార్థుల నమూనాలకు సంబంధించిన మొత్తం సంఖ్య 497గా, ఉపాధ్యాయులు మరియు శిక్షణార్థుల విభాగాలకు కలిపి మరో 66గా పేర్కొనబడింది.
గమనిక: ఈ పట్టికలోని సంఖ్యలు పత్రంలో ఉన్న వివరాల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. జిల్లా వారీగా ఎంపిక ప్రక్రియకు సంబంధించి DEO/SCERT నుంచి వెలువడే తదుపరి సూచనలను పరిశీలించాలి.
జాతీయ స్థాయి ప్రదర్శనకు ఎంపిక
- రాష్ట్ర స్థాయిలో ప్రతి ఉప ఇతివృత్తం నుంచి ఉత్తమ నమూనాలను ఎంపిక చేస్తారు.
- సాధారణంగా 9వ–12వ తరగతుల విద్యార్థులు రూపొందించిన నమూనాలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
- 6వ–8వ తరగతుల విద్యార్థుల అత్యుత్తమ నమూనాలను కూడా పరిగణించవచ్చు.
- ప్రత్యేక అవసరాలు కలిగిన విద్యార్థులు రూపొందించిన ఉత్తమ నమూనాల్లో నుంచి రెండు నమూనాలను ఏ ఉప ఇతివృత్తం నుంచైనా పంపవచ్చని పత్రం పేర్కొంటోంది.
- ఈ విభాగానికి సంబంధించిన నమూనాలను ఆయా విద్యార్థులే ప్రదర్శించాలి. సంబంధిత అధికార సంస్థ జారీ చేసిన వైకల్య ధ్రువీకరణ పత్రం జతచేయాలి.
ముఖ్యమైన విషయం: ఫైల్‌లో జాతీయ స్థాయి ఎంపికకు సంబంధించి 2024 ప్రస్తావన కూడా ఉంది. అయితే ఈ మార్గదర్శకాలు 2026–27 సంవత్సరానికి సంబంధించినవి కాబట్టి, జాతీయ స్థాయి ప్రదర్శన సంవత్సరానికి సంబంధించిన తాజా సూచనలను SCERT/NCERT నుంచి నిర్ధారించుకోవాలి.
6. నమూనాల తయారీలో పాటించాల్సినవి – చేయకూడనివి
చేయాల్సినవి (DOs)
- విద్యార్థుల సొంత ఆలోచనలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
- సాధ్యమైనంత వరకు పనిచేసే నమూనాలను రూపొందించాలి.
- నమూనా వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ సూత్రాన్ని విద్యార్థులు స్పష్టంగా వివరించగలగాలి.
- నమూనా సమాజానికి ఎలా ఉపయోగపడుతుందో వివరించాలి.
- చార్టులు, వివరణలు స్పష్టంగా ఉండాలి.
- నమూనా నిర్మాణంలో నాణ్యత, పరిశుభ్రత, నైపుణ్యం పాటించాలి.
- మూల్యాంకనాన్ని ప్రాథమిక పరిశీలన, తుది పరిశీలన అనే రెండు దశల్లో నిర్వహించాలి.
- ప్రతి 75 నమూనాలకు ముగ్గురు సభ్యులతో కూడిన జ్యూరీని నియమించాలని సూచించారు.
చేయకూడనివి (DON’Ts)
- విద్యార్థుల విభాగంలో ఉపాధ్యాయుల బోధన–అభ్యసన సామగ్రిని అనుమతించకూడదు.
- రెడీమేడ్ నమూనాలను కొనుగోలు చేసి విద్యార్థుల సొంత నమూనాలుగా ప్రదర్శించడాన్ని ప్రోత్సహించకూడదు.
- థర్మోకోల్ వినియోగాన్ని నిరుత్సాహపరచాలి.
- పర్యావరణహిత పదార్థాలను ఉపయోగించాలి.
- చివరి నిమిషంలో తొందరపాటుతో మూల్యాంకనం చేయకూడదు.
7. జిల్లా స్థాయి ప్రదర్శన నిర్వహణ కమిటీ
జిల్లా స్థాయిలో బాల వైజ్ఞానిక ప్రదర్శన నిర్వహణ కోసం INSPIRE Award Schemeకు సంబంధించిన జిల్లా స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని పత్రంలో పేర్కొన్నారు.
| క్రమ సంఖ్య | అధికారి | బాధ్యత |
|---|---|---|
| 1 | కలెక్టర్ మరియు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ | అధ్యక్షులు |
| 2 | జిల్లా విద్యాశాఖాధికారి (DEO) | సభ్య కార్యదర్శి/కన్వీనర్ |
| 3 | DIET ప్రిన్సిపాల్ | సభ్యులు |
| 4 | ప్రభుత్వ డిగ్రీ/జూనియర్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ | సభ్యులు |
నాలుగో సభ్యుడిని కలెక్టర్ మరియు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ నామినేట్ చేయాలి.
నిర్వహణకు సంబంధించిన ముఖ్యాంశాలు:
- ప్రదర్శన నిర్వహించే ప్రదేశాన్ని నిర్ణయించాలి.
- తేదీలను ఖరారు చేయాలి.
- అవసరమైన వ్యయాలకు అనుమతులు పొందాలి.
- ఎంపిక చేసిన నమూనాల వివరాలను సిద్ధం చేయాలి.
- జిల్లా స్థాయిలో ఎంపిక చేసిన నమూనాల జాబితాను DEO సంతకంతో SCERTకు పంపాలి.
8. రాష్ట్ర స్థాయి ప్రదర్శన మరియు నిర్వహణ ఏర్పాట్లు
ప్రదర్శనను సక్రమంగా నిర్వహించడానికి అవసరమైన కమిటీలను ఏర్పాటు చేయాలి.
- స్వాగత కమిటీ.
- క్రమశిక్షణ కమిటీ.
- సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల కమిటీ.
- భోజన ఏర్పాట్ల కమిటీ.
- వసతి కమిటీ.
- రిజిస్ట్రేషన్ కమిటీ.
- తాగునీటి నిర్వహణ కమిటీ.
- పారిశుద్ధ్య కమిటీ.
- విద్యుత్ నిర్వహణ కమిటీ.
- వేదిక పర్యవేక్షణ కమిటీ.
- న్యాయనిర్ణేతల సహాయ కమిటీ.
- పత్రికా, ప్రజా సంబంధాల కమిటీ.
- బహుమతులు, ధ్రువపత్రాల కమిటీ.
- డాక్యుమెంటేషన్ కమిటీ.
అవసరాన్ని బట్టి ఇతర కమిటీలను కూడా ఏర్పాటు చేయవచ్చు.
రిజిస్ట్రేషన్ ఫారాలు, ప్రవేశ పాసులు, మూల్యాంకన షెడ్యూల్, ఆహ్వాన పత్రాలను ముందుగానే ముద్రించి సిద్ధం చేసుకోవాలి.
9. ఒకరోజు సెమినార్ మరియు ఇతర కార్యక్రమాలు
ప్రదర్శనతో పాటు కింది అంశాలపై ఒకరోజు సెమినార్ నిర్వహించాలని సూచించారు.
సెమినార్ అంశాలు:
- వాతావరణ పరిరక్షణ కోసం STEM (సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజినీరింగ్, మ్యాథమెటిక్స్).
- అసంక్రమిత వ్యాధులు – కారణాలు మరియు నివారణ చర్యలు.
ఈ సెమినార్‌కు విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, ఉపాధ్యాయ విద్యావేత్తలు, ఇతరులను ఆహ్వానించవచ్చు.
జిల్లా స్థాయి సెమినార్‌లో విజేత రాష్ట్ర స్థాయి సెమినార్‌లో పాల్గొంటారు.
ఇతర అనుబంధ కార్యక్రమాలు
- క్విజ్ పోటీలు.
- శాస్త్రవేత్తలతో ముఖాముఖి.
- చిత్రలేఖనం, పెయింటింగ్ పోటీలు.
- వ్యాసరచన పోటీలు.
- ప్రజాదరణ పొందిన విజ్ఞాన ఉపన్యాసాలు.
- పోస్టర్ పోటీలు.
- విజ్ఞానశాస్త్ర ఆధారిత సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు.
ఉపాధ్యాయులు, ప్రధానోపాధ్యాయులు తప్పనిసరిగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాలు
ముఖ్యమైన మార్గదర్శకాలను ఈ క్రింది చెక్‌లిస్ట్ రూపంలో ఉపయోగించుకోవచ్చు.
☑ 1. ఇతివృత్తం: 2026–27 ప్రధాన ఇతివృత్తానికి అనుగుణంగా నమూనాలను రూపొందించాలి.
☑ 2. విద్యార్థుల తరగతులు: 6వ తరగతి నుంచి 12వ తరగతి వరకు విద్యార్థులకు అవకాశం ఉంది.
☑ 3. ప్రత్యేక విభాగాలు: విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, D.El.Ed./B.Ed. శిక్షణార్థుల నమూనాలను విడిగా వర్గీకరించాలి.
☑ 4. నమూనా నాణ్యత: సృజనాత్మకత, శాస్త్రీయ సూత్రం, ఉపయోగకరత, తక్కువ ఖర్చు, ప్రదర్శనా నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
☑ 5. పర్యావరణహిత పదార్థాలు: థర్మోకోల్ వినియోగాన్ని నిరుత్సాహపరచాలి.
☑ 6. పనిచేసే నమూనాలు: వీలైనంత వరకు Working Models రూపొందించాలి.
☑ 7. మూల్యాంకనం: సూచించిన వెయిటేజీ ప్రకారం నమూనాలను సిద్ధం చేయాలి.
☑ 8. ఎంపిక జాబితా: నమూనా పేరు, విద్యార్థుల పేర్లు, గైడింగ్ టీచర్ పేరు, పాఠశాల పేరు, నమూనా సంక్షిప్త వివరణ నమోదు చేయాలి.
☑ 9. జిల్లా స్థాయి నివేదిక: ఎంపిక చేసిన నమూనాల జాబితాను DEO సంతకంతో SCERTకు పంపాలి.
☑ 10. తాజా సూచనలు: జిల్లా స్థాయి ప్రదర్శన తేదీలు, వేదిక, నమోదు విధానం, నమూనాల సమర్పణకు సంబంధించిన వివరాలను జిల్లా విద్యాశాఖ నుంచి నిర్ధారించుకోవాలి.
ముగింపు
ఈ మార్గదర్శకాల ప్రధాన ఉద్దేశం విద్యార్థుల్లో శాస్త్రీయ దృక్పథం, సృజనాత్మకత, ఆవిష్కరణ సామర్థ్యం, సమస్యలను పరిష్కరించే నైపుణ్యాలు పెంపొందించడం. కేవలం నమూనా తయారుచేయడమే కాకుండా, దాని వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ సూత్రాన్ని అర్థం చేసుకొని, సమాజానికి ఉపయోగపడే విధంగా ప్రదర్శించడం అత్యంత ముఖ్యం.
Download :
